fa تحلیل واکسن‌های نوترکیب ایرانی مبتنی بر زیر واحد S2 کروناویروس سندرم حاد تنفسی 2 و پتانسیل پروبیوتیک‌ها در تقویت ایمنی‌زایی آن‌ها میکروبیولوژی پزشکی پژوهشي Research <span style="font-size:12px;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" zar="">پاندمی کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ که از سال 2019 آغاز شد، چالشی جهانی ایجاد کرد. توسعه واکسن‌های مؤثر، راهبردی کلیدی برای مهار این بحران بود. واکسن‌های نوترکیب به‌دلیل ایمنی‌زایی بالا و سهولت تولید، مورد توجه قرار گرفتند. ایران نیز واکسن‌های اسپایکوژن، پاستوکووک، کووپارس، فخری و نورا را بر این اساس توسعه داد. این مطالعه یک پژوهش بیوانفورماتیکی-تحلیلی است که واکسن‌های ایرانی مبتنی بر پروتئین اسپایک را بررسی می‌کند. داده‌ها از منابع علمی، گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی&nbsp;و وزارت بهداشت ایران جمع‌آوری شد. واکسن‌های ایرانی در کارآزمایی‌های بالینی، ایمنی و اثربخشی قابل‌توجهی در کاهش موارد شدید و مرگ‌ومیر ناشی از کووید 19</span></span></span>&nbsp;<span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" zar="">نشان دادند. اسپایکوژن و پاستوکووک در برابر گونه‌های جهش‌یافته، پاسخ ایمنی قوی ایجاد کردند. کووپارس با دوز استنشاقی، ایمنی مخاطی بهتری ارائه داد. واکسن‌های فخری و نورا نیز به‌عنوان گزینه‌های بومی برای کاهش وابستگی به واردات توسعه یافتند. واکسن‌های ایرانی به‌دلیل هزینه تولید پایین و پایداری دمایی، گزینه‌ای مناسب برای کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شوند. اما محدودیت در تولید انبوه و نیاز به مطالعات تطبیقی بیشتر از چالش‌های موجود است. این مطالعه نشان می‌دهد که واکسن‌های نوترکیب ایرانی، ایمنی‌زایی و اثربخشی مطلوبی دارند. مطالعات تکمیلی برای ارزیابی اثربخشی طولانی‌مدت&nbsp;و مقایسه دقیق با واکسن‌های جهانی ضروری است. همچنین، استفاده از پروبیوتیک‌ها می‌تواند به‌عنوان مکملی برای تقویت ایمنی‌زایی این واکسن‌ها از طریق تعدیل میکروبیوم روده بررسی شود.</span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Abstract:</span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The SARS-CoV-2 pandemic, which began in 2019, posed a significant global challenge. Developing effective vaccines became a key strategy to control this crisis. Recombinant protein-based vaccines gained attention due to their high immunogenicity and ease of production. Iran also developed vaccines such as SpikoGen, PastoCovac, CovPars, Fakhri, and Nura using this technology.This study is a bioinformatics-based analytical research evaluating Iranian recombinant protein vaccines targeting the SARS-CoV-2 spike protein. Data were collected from scientific publications, WHO reports, and the Iranian Ministry of Health. Iranian vaccines demonstrated significant efficacy in clinical trials, particularly in reducing severe cases and mortality due to COVID--19. SpikoGen and PastoCovac induced strong immune responses against mutated strains. CovPars, with its intranasal booster, enhanced mucosal immunity. Fakhri and Nura were developed as domestic alternatives reducing dependency on imported vaccines. Iranian recombinant vaccines offer advantages such as low production costs and thermal stability, making them suitable for developing countries. However, challenges such as large-scale production limitations and the need for comparative studies remain. This study suggests that Iranian recombinant vaccines exhibit promising immunogenicity and efficacy. Further studies are required to assess their long-term effectiveness and direct comparisons with global vaccines. Moreover, the use of probiotics as an adjunct to enhance the immunogenicity of these vaccines through gut microbiome modulation could be explored.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اسپایکوژن,پاستوکووک,پروبیوتیک,پروتئین اسپایک,فخری,کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲,کووپارس,نورا,واکسن نوترکیب Keywords: CovPars,Fakhri,Nura,PastoCovac,Probiotic,Recombinant vaccines,SARS-CoV-2,SpikoGen,Spike protein 82 103 http://amfi.ir/browse.php?a_code=A-10-230-4&slc_lang=fa&sid=1 Meisam Akrami میثم اکرمی meisam.akrami@ymail.com 10031947532846001132 10031947532846001132 No Department of Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Khosrow Aghaipour Kolyani خسرو آقائی پور کلیانی khosrow_ak@yahoo.com 10031947532846001133 10031947532846001133 Yes Department of Biotechnology, BeheshtAein Laboratory Complex, (MABA) No 193 Jalal Al Ahmad Avenue, Tehran, Iran3. Department of Genomics and Genetic Engineering, Razi Vaccine and Serum Research Institute (RVSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran گروه بیوتکنولوژی، مجتمع آزمایشگاهی بهشت آئین (مابا)، تهران، ایران3- گروه ژنومیکس و مهندسی ژنتیک، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی (RVSRI)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران Maryam Tajabadi Ebrahimi مریم تاج آبادی ابراهیمی ebrahimi_mt@yahoo.com 10031947532846001134 10031947532846001134 No Department of Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ashraf Mohammadi اشرف محمدی A.MOHAMMADI@rvsri.ac.ir 10031947532846001135 10031947532846001135 No Department of Human Viral Vaccine, Razi Vaccine and Serum Research Institute (RVSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran گروه واکسن ویروسی انسانی، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی (RVSRI)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران Nakisa Zarrabi Ahrabi نکیسا ضرابی اهرابی na_zarrabi@yahoo.com 10031947532846001136 10031947532846001136 No 1. Department of Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران