fa مروری بر نقش پروبیوتیک ها و سایکوبیوتیک های لبنی در بهبود سلامت روان میکروبیولوژی مواد غذایی General مروری Review <span style="font-size:12px;"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="AR-SA" zar="">در دنیای پویای امروز، دستیابی به سلامت روان نه‌تنها زیربنای اساسی رفاه فردی و اجتماعی است، بلکه به عنوان پیش‌شرطی حیاتی برای شکوفایی فکری و ارتقای کیفیت زندگی مطرح می‌شود. توانایی انسان در مقابله با استرس، سازگاری با تغییرات محیطی، حفظ روابط اجتماعی پایدار و بهره‌گیری از ظرفیت‌های شناختی، به شدت تحت تأثیر تندرستی روان قرار دارد. روده انسان میزبان تریلیون‌ها میکروارگانیسم است که از طریق مسیرهای عصبی، ایمنی، غدد درون‌ریز و متابولیکی با مغز ارتباط برقرار می‌کنند. نقش ترکیبات زیستی مترشحه از سوی باکتری‌های روده، از جمله انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین و گاما آمینوبوتیریک اسید، هورمون‌ها و متابولیت‌های کوتاه‌زنجیره، در تنظیم خلق‌وخو، پاسخ به استرس و کارکردهای شناختی به‌طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، مفهوم &laquo;سایکوبیوتیک‌ها&raquo; به عنوان نسل جدیدی از پروبیوتیک‌ها می توانند از طریق تأثیرگذاری بر محور مغز</span><span arial="" lang="AR-SA">&ndash;</span><span b="" lang="AR-SA" zar="">روده، می‌توانند در پیشگیری یا درمان اختلالاتی چون اضطراب، افسردگی و کاهش عملکرد شناختی مؤثر واقع شوند.</span> <span b="" lang="AR-SA" zar="">غذاهای فراسودمند از جمله محصولات لبنی با تقویت میکروبیوتای مفید روده و افزایش تولید متابولیت‌های مفید، ابزار نوینی برای بهبود سلامت روانی و جسمی ارائه می‌دهند. این مطالعه با هدف بررسی نقش سایکوبیوتیک‌ها و غذاهای لبنی عملگرا، اثرگذاری آن‌ها در بهبود سلامت روان و جسم انجام شده است. </span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">At the present time, achieving mental health is not only a fundamental foundation for individual and social well-being, but is also considered a vital prerequisite for intellectual flourishing, enhanced quality of life, and professional success. The human ability to handle stress, adapt to environmental changes, maintain stable social relationships, and utilize cognitive capacities is strongly influenced by mental well-being. The human gut hosts trillions of microorganisms that communicate bidirectionally with the brain through neural, immune, endocrine, and metabolic pathways. The role of biological compounds secreted by gut bacteria, including neurotransmitters such as serotonin and gamma-aminobutyric acid (GABA), hormones, and short-chain fatty acids, in regulating mood, stress response, and cognitive functions has received increasing attention. Therefore, the concept of &quot;psychobiotics&quot; as a new generation of probiotics can exert positive influences on the gut-brain axis, leading to prevention or treatment of disorders like anxiety, depression, and cognitive decline. Functional foods like dairy products, by fortifying the beneficial gut microbiota and increasing the production of beneficial metabolites, offers a novel tool for improving mental and physical health. Consequently, integrating knowledge from nutritional sciences, neuroscience, and microbiology related to psychobiotics can open a new path for designing targeted nutritional strategies to promote mental health. <span style="color:red"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; فراسودمند,محور مغز-روده,سایکوبیوتیک ها,میکروارگانیسم,بیماری های روان. Functional,gut-brain axis,psychobiotics,microorganism,mental disorders. 63 84 http://amfi.ir/browse.php?a_code=A-10-307-1&slc_lang=fa&sid=1 Mina Akbari مینا اکبری minaakbari1996ts@gmail.com 10031947532846001467 10031947532846001467 No Department of microbial biotechnology, faculty of biotechnology, Amol university of special modern technologies, Amol, Iran دانشکده زیست فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، آمل، ایران Somayeh Rahaiee سمیه رهایی s.rahaiee@gmail.com 10031947532846001468 10031947532846001468 Yes Department of microbial biotechnology, faculty of biotechnology, Amol university of special modern technologies, Amol, Iran دانشکده زیست فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، آمل، ایران Ali Motamedzadegan علی معتمدزادگان amotgan@sanru.ac.ir 10031947532846001469 10031947532846001469 No Department of food science, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran گروه صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، مازندران، ایران